Harde wereld
Rond de jaarwisseling maakte ik me, ondanks alle mooie plannen en vooruitzichten, bij het ingaan van 2026 vooral zorgen. Want wat staat ons te wachten? Om me heen kijkend, kon ik niet anders dan concluderen dat we ons in een keiharde wereld bevinden. Een wereld waarin het recht van de sterkste hoogtij viert en de grootste ‘bully’ zijn zin lijkt te krijgen. Een wereld waarin leiders dreigen met allerlei tarieven en het inpikken van andermans land. Een wereld van hebben en houden boven omzien en delen. Hoe kunnen we ons als mensen en als kerk handhaven in die harde wereld waarin we leven?
Zelf hard worden?
Die harde wereld daagt ons namelijk uit om zelf ook te verharden. Harde woorden vragen om een stevig weerwoord. Bedreigingen van sterke leiders laten ons zien dat we onszelf beter moeten bewapenen. In de politiek worden harde spelletjes gespeeld. Om in de beste positie te komen, moet je tegenwoordig hard zijn en buiten sluiten, want de politiek is niet voor doetjes. En het meest populaire programma op de Britse televisie is ‘the Traitors’ een spel waar het gaat om winnen en dat lukt je alleen als je hard en meedogenloos durft te zijn. Ook en juist wanneer vertrouwen op het spel staat.
Jezus in de woestijn?
Wat kun je daar tegenoverstellen? Hoe kun je je tegen die verharding wapenen, of juist ontwapenen? Daarop reflecterend moest ik denken aan het verhaal dat we ieder jaar horen op de eerste zondag van de Veertigdagentijd, waar het gaat over Jezus’ ontmoeting met de duivel in de woestijn. Hier is het de duivel die Jezus, aan het begin van zijn missie probeert te verleiden. De duivel laat Jezus zien dat hij succesvol kan worden, alles kan krijgen, machtig en sterk kan worden. Het enige wat hij hoeft te doen, is verharden en gaan geloven in het recht van de sterkste, in een wereld van hebben en houden. Maar Jezus biedt weerstand, niet door met de duivel het gevecht aan te gaan, maar door niet op de verleiding in te gaan, door te blijven vertrouwen op zachte krachten, en te geloven in een wereld van omzien en delen.
Wek mijn zachtheid weer
Die manier van naar de wereld kijken wordt prachtig verwoord in een lied van Huub Oosterhuis. Een klein liedje dat voor mij werkt als een mantra: Wek mijn zachtheid weer, geef mij terug de ogen van een kind, dat ik zie wat is, en mij toevertrouw en het licht niet haat.
Woorden die Jezus zomaar als een mantra met zich mee had kunnen dragen daar in de woestijn, geconfronteerd met de duivel. Een mantra dat als antigif kan dienen tegen de verharding.
Beelden tegen de verharding
Deze Veertigdagentijd zullen we in de Nederlandse Kerk in Londen op zoek gaan naar beelden, liederen en verhalen die kunnen dienen als een tegenover in deze verharde wereld, die in ons de zachtheid opwekken die momenteel zo nodig is. Deze zomer zal daarvan een heel sprekend beeld verschijnen in onze kerk in het nieuwe kerkraam van Thomas Denny. Het beeld van de ontvangende mens, die met open handen vertrouwt op zachte krachten. Staand, recht tegenover de afwerende, overmoedige mens die op ons wandkleed staat afgebeeld. Ik verheug me nu al op zijn komst en tot dan zal ik het mantra blijven zingen: Wek mijn zachtheid weer…
Ds. Bertjan van de Lagemaat